Berekeningen omtrent zombillion onthullen verborgen economische risicos voor iedereen

De recente discussies over de financiële stabiliteit van verschillende landen werpen een schaduw over de potentiële risico's die verborgen blijven in economische structuren. Een van de minder besproken, maar potentieel ingrijpende, concepten die hierbij naar voren komt is dat van de ‘zombillion’. Dit verwijst naar een cumulatieve waarde van bedrijven die door lage rentetarieven en constante herfinanciering kunstmatig in leven worden gehouden, ondanks hun fundamentele onrendabiliteit. Deze entiteiten, hoewel technisch gezien ‘functionerend’, dragen niet bij aan economische groei en vormen een bedreiging voor de allocatie van kapitaal en de algehele financiële gezondheid.

Het fenomeen van ‘zombiebedrijven’ is niet nieuw, maar de schaal ervan, en de mogelijke domino-effecten die het kan veroorzaken, worden steeds duidelijker. De lange periode van lage rentevoeten na de financiële crisis van 2008 heeft een klimaat gecreëerd waarin bedrijven met zwakke fundamentals gemakkelijk schulden konden verkrijgen en herfinancieren. Dit heeft geleid tot een ophoping van ‘zombiebedrijven’ die de economie belasten en de productiviteitsgroei belemmeren. De gevolgen zijn niet alleen financieel; ze hebben ook impact op de arbeidsmarkt en de innovatie.

De Oorsprong en Groei van Zombiebedrijven

De term ‘zombiebedrijf’ werd populair na de Japanse economische stagnatie in de jaren '90, toen banken aarzelden om faillissementen te erkennen en in plaats daarvan bedrijven met slechte schulden bleven ondersteunen. Dit leidde tot een langdurige periode van lage groei en een inefficiënte allocatie van kapitaal. De situatie in Japan leidde tot bewustwording en bestudering van de oorzaken en gevolgen van dit fenomeen. Nu zien we vergelijkbare patronen in andere ontwikkelde economieën, waaronder Europa en de Verenigde Staten. De oorzaken zijn complex, maar omvatten onder meer de lage rentevoeten, de deregulering van de financiële sector en het gebrek aan rigoureuze faillissementsprocedures.

De Rol van Lage Rente in de Overleving van Zombiebedrijven

Lage rentevoeten maken het voor zombiebedrijven relatief goedkoop om hun schulden te herfinancieren, zelfs als ze geen winst maken. Dit creëert een perverse stimulans om door te gaan, in plaats van te reorganiseren of failliet te gaan. De lage rentevoeten stimuleren ook de schuldenafhankelijkheid, waardoor de bedrijven steeds kwetsbaarder worden voor renteverhogingen of economische schokken. Dit zorgt voor een vicieuze cirkel, waarin bedrijven afhankelijk worden van continue herfinanciering om te overleven, zonder daadwerkelijk hun onderliggende problemen aan te pakken.

De bovenstaande tabel illustreert de groeiende prevalentie van zombiebedrijven in Europa. Dit percentage is een sterke indicatie van de toegenomen kwetsbaarheid van de Europese economie. Hoewel de cijfers een schatting zijn, geven ze wel een duidelijk beeld van de trend.

De Impact van Zombiebedrijven op de Economie

De aanwezigheid van zombiebedrijven heeft een negatieve impact op de economie op verschillende manieren. Ten eerste concurreren ze met gezonde bedrijven om middelen, waardoor de productiviteit en innovatie worden belemmerd. Ze proberen te concurreren met lage prijzen en zorgen hierdoor voor een vertekend marktsignaal. Ten tweede houden ze kapitaal vast dat efficiënter zou kunnen worden ingezet in meer productieve investeringen. Kapitaal dat gebonden zit in niet-renderende bedrijven kan niet worden gebruikt voor ambitieuze projecten met potentie voor groei. Ten derde kunnen ze een systeemrisico vormen, omdat hun faillissement een domino-effect kan veroorzaken in de financiële sector. Een plotselinge golf van faillissementen kan de banken treffen en leiden tot een kredietcrisis.

De Verbinding met Investeringen en Productiviteitsgroei

Zombiebedrijven remmen investeringen in innovatie en productiviteitsverbetering. Gezonde bedrijven zijn terughoudend om te investeren in nieuwe technologieën of uitbreiding van hun activiteiten als ze weten dat ze concurreren met bedrijven die kunstmatig in leven worden gehouden. Dit leidt tot een algemene vertraging van de productiviteitsgroei en een vermindering van de economische dynamiek. Het gebrek aan investeringen heeft ook impact op de arbeidsmarkt, door minder mogelijkheden voor nieuwe banen en minder loonstijgingen.

• Verminderde investeringen in innovatie.
• Lagere productiviteitsgroei.
• Vertekende concurrentie op de markt.
• Risico op financiële instabiliteit.

De bovenstaande punten vatten de belangrijkste economische gevolgen van zombiebedrijven samen. Het is duidelijk dat dit fenomeen een serieuze bedreiging vormt voor de economische gezondheid.

Het Identificeren van Zombiebedrijven

Het identificeren van zombiebedrijven is een uitdaging, omdat er geen eenduidige definitie bestaat. Echter, er zijn een aantal kenmerken die vaak voorkomen bij deze bedrijven. Een veelgebruikte indicator is de ‘interest coverage ratio’, de verhouding tussen de winst voor rente en belastingen (EBIT) en de rentekosten. Bedrijven met een lage interest coverage ratio, bijvoorbeeld onder 1, worden vaak als zombies beschouwd. Dit betekent dat ze onvoldoende winst genereren om hun rentekosten te dekken en afhankelijk zijn van herfinanciering om te overleven. Een andere indicatie is een langdurige periode van lage of negatieve winstgevendheid, gecombineerd met een hoge schuldenlast.

De Rol van Supervisors en Toezichthouders

Banken en toezichthouders spelen een cruciale rol bij het identificeren en aanpakken van zombiebedrijven. Ze moeten de financiële gezondheid van bedrijven grondig beoordelen en tijdig ingrijpen als er signalen zijn van een verslechterende situatie. Dit kan betekenen dat ze de herfinanciering weigeren, de bedrijven dwingen tot reorganisatie of zelfs faillissement. Het is belangrijk dat toezichthouders onafhankelijk en objectief zijn, en niet onder druk worden gezet om bedrijven kunstmatig in leven te houden. Een proactieve aanpak is essentieel om de opbouw van systeemrisico’s te voorkomen.

1. Evalueer de interest coverage ratio.
2. Analyseer de winstgevendheid over een langere periode.
3. Beoordeel de schuldenlast van het bedrijf.
4. Identificeer signalen van verslechterende financiële gezondheid.

Het volgen van deze stappen kan helpen bij het identificeren van bedrijven die mogelijk als ‘zombie’ kunnen worden beschouwd en actie vereisen.

De Geopolitieke Context en de Toekomst van Zombiebedrijven

De geopolitieke instabiliteit, de stijgende energieprijzen en de aanhoudende inflatie hebben de druk op zombiebedrijven verder verhoogd. De hogere rentetarieven, die zijn ingevoerd om de inflatie te bestrijden, maken het moeilijker voor deze bedrijven om hun schulden te herfinancieren. Dit kan leiden tot een golf van faillissementen, die de economie verder kunnen destabiliseren. De situatie in Oekraïne en de spanningen tussen de Verenigde Staten en China dragen bij aan de onzekerheid en vergroten het risico op een economische recessie. De toekomst van zombiebedrijven is onzeker, maar het is waarschijnlijk dat hun aantal de komende jaren zal afnemen, naarmate de economische omstandigheden verslechteren.

Langetermijnstrategieën voor een Gezondere Economie

Het aanpakken van het probleem van zombiebedrijven vereist een langetermijnstrategie die gericht is op het bevorderen van een gezonde economische groei. Dit omvat het creëren van een gunstig klimaat voor innovatie, het stimuleren van investeringen in productieve sectoren en het verbeteren van de efficiëntie van de financiële markten. Het is ook belangrijk om de faillissementsprocedures te vereenvoudigen en de stigma rond faillissement te verminderen, zodat bedrijven die niet levensvatbaar zijn, sneller kunnen worden afgewikkeld. Het is essentieel om een evenwicht te vinden tussen het ondersteunen van bedrijven in nood en het voorkomen van een kunstmatige verlenging van de levensduur van niet-renderende bedrijven.

Een andere belangrijke stap is het versterken van het toezicht op de financiële sector en het waarborgen van een transparante en verantwoorde kredietverstrekking. Banken moeten verplicht worden om een grondige beoordeling te maken van de kredietwaardigheid van bedrijven voordat ze leningen verstrekken. Dit kan helpen om te voorkomen dat er kapitaal wordt vastgezet in niet-renderende bedrijven. Uiteindelijk is het doel om een economie te creëren die veerkrachtig is en in staat is om zich aan te passen aan veranderingen in de mondiale omgeving.